Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2008

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΑΥΡΙΟΥ ΑΝΔΡΟΥ Οι υγρότοποι της Άνδρου

Έχοντας ως αφετηρία τη μείωση των αποθεμάτων νερού και την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος παγκοσμίως, αποφασίσαμε να ευαισθητοποιήσουμε τους μαθητές παρατηρώντας αυτά τα προβλήματα μικροσκοπικά, στην κλίμακα του τόπου τους, την Άνδρο. Σκοπός του προγράμματος ήταν να γίνει κατανοητή η γενικότερη αξία των υγρότοπων, οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν και οι τρόποι διάσωσής τους.
Με δραστηριότητες στο σχολείο αλλά και στο πεδίο τα παιδιά ήρθαν σ’ επαφή με τη χλωρίδα και την πανίδα των υγρότοπων, μελέτησαν το φυσικό περιβάλλον, προσέγγισαν βιωματικά τα διάφορα προβλήματα μέσα από το θεατρικό παιχνίδι, παιχνίδια ρόλων και δημιουργικές εργασίες ( ζωγραφική, διήγημα). Επίσης επιχειρήθηκε ένα άνοιγμα προς την κοινωνία του νησιού αφού κατά τη διάρκεια του προγράμματος τα παιδιά ήρθαν σ’ επαφή με ειδικούς ( γεωπόνο, ΚΠΕ Κορθίου) που τους ενημέρωσαν πάνω στους υγρότοπους.

Εκπαιδευτικοί στόχοι
Οι στόχοι του προγράμματος διακρίνονται κατά κύριο λόγο σε γνωστικούς, συναισθηματικούς, ψυχοκινητικούς και κοινωνικούς.

Γνωστικοί

- Να γνωρίσουν οι μαθητές το ρόλο των υγρότοπων στο οικοσύστημα.
- Να κατανοήσουν τη σημασία τους για τη διατήρηση της ζωής.
- Να γνωρίσουν τους κινδύνους που τους απειλούν.
- Να μάθουν να παρατηρούν και να ταξινομούν (φυτά, βιοδείκτες) βάσει διαφόρων κριτηρίων.
- Να γνωρίσουν το φυσικό πλούτο της ιδιαίτερης πατρίδας τους, της Άνδρου.
- Να εκφραστούν με διάφορα είδη γραπτού λόγου (διήγημα, φυλλάδιο, αφίσα).
- Να αποκτήσουν εμπειρία στην έρευνα, καταγραφή και αναζήτηση στοιχείων και πληροφοριών από διαφορετικές πηγές.
- Να μάθουν να οργανώνουν και να συνθέτουν μια ομαδική εργασία.

Συναισθηματικοί

- Να αναπτύξουν τις αξίες της συνεργασίας και της αλληλοβοήθειας, μέσα από την συμμετοχή τους σε ομαδικές δραστηριότητες.
- Να νιώσουν την ομορφιά της φύσης και να την αγαπήσουν.
- Να ενδιαφερθούν ενεργά για την ποιότητα του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο ζούν και να εργαστούν για τη διατήρησή του.
- Να διαμορφώσουν περιβαλλοντική συνείδηση.
- Να αναπτύξουν κριτική σκέψη, με στόχο την δράση και την ενεργή τους παρέμβαση για λήψη καλύτερων αποφάσεων, όσον αφορά στα προβλήματα του περιβάλλοντος.
- Να αναπτύξουν ενσυναίσθηση μέσα από το θεατρικό παιχνίδι.

Ψυχοκινητικοί

- Να μάθουν να δουλεύουν ατομικά και ομαδικά.
- Να αποκτήσουν δεξιότητες χρήσης εργαλείων μέσα από την εργασία στο πεδίο.
- Να εκφραστούν καλλιτεχνικά με τη ζωγραφική, το θέατρο, τη φωτογραφία.

Κοινωνικοί

- Να έρθουν σ’ επαφή με τοπικούς παράγοντες και ειδικούς επιστήμονες.
- Να γίνουν οι ίδιοι φορείς πληροφόρησης της τοπικής κοινωνίας.


Μέθοδοι υλοποίησης
Βασική μεθοδολογική πρόταση του προγράμματος ήταν η μέθοδος σχεδίου εργασιάς (Project). Η πρόταση έγινε δεκτή. Με την τεχνική του καταιγισμού ιδεών φάνηκε ότι ο μεγαλύτερος αριθμός μαθητών κατοικούσαν κοντά σε υγρότοπους και είχαν μεγάλο ενδιαφέρον για να μάθουν περισσότερα για αυτούς. Έτσι επιλέχθηκε το θέμα αφού ανιχνεύτηκαν πρώτα τα ενδιαφέροντα των μαθητών.
Καθορίστηκαν τα στάδια υλοποίησης του προγράμματος, οι υπευθυνότητες και η δράση.
Επίσης η ομαδοσυνεργατική μέθοδος ήταν απαραίτητη σε όλα τα στάδια υλοποίησης του σχεδίου εργασίας. Τα παιδιά χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες των τεσσάρων ή πέντε ατόμων. Σε κάθε ομάδα ορίστηκε ένας συντονιστής και ένας γραμματέας.
Τέλος κατά τη διάρκεια του προγράμματος πολλές τεχνικές εφαρμόστηκαν για να βιώσουν οι μαθητές τη χαρά της ανακάλυψης της γνώσης και της αισθητικής καλλιέργειας.
Αυτές ήταν:
- Μελέτη πεδίου
- Παιχνίδια ρόλων
- Δραματοποίηση
- Μελέτη προβλήματος
- Κατασκευές/Ζωγραφική


Εκπαιδευτικές δραστηριότητες
Νοέμβριος:Εισαγωγή με τη μέθοδο του καταιγισμού ιδεών στον ορισμό των υγρότοπων, ποια είναι η αξία τους και ποιοι είναι οι κίνδυνοι που τους απειλούν. Ενημέρωση από βιβλία και άρθρα. Κατασκευή αφισών, για την αξία τους και για τους κινδύνους μέσα από συμπλήρωση κενών.
Δεκέμβριος:Η αλλαγή του υγρότοπου μέσα στους αιώνες. Το στοιχείο της ανθρώπινης παρέμβασης. Ομαδική εργασία. Εύρεση πληροφοριών μέσω του διαδικτύου. Online παιχνίδια σχετικά με τους υγρότοπους.
Ιανουάριος:Προβολή ταινίας, « Τα ταξιδιάρικα πουλιά». Συζήτηση και ενασχόληση με την πανίδα των υγρότοπων. Έμφαση στον τρόπο ζωής των αποδημητικών πουλιών. Παρουσιάσεις από τα παιδιά
Φεβρουάριος:Παιχνίδι ρόλων με έμφαση στη λήψη αποφάσεων. Τα παιδιά πήραν μέρος σε ένα φανταστικό δημοτικό συμβούλιο με στόχο να αποφασίσουν για την καλύτερη χρήση ενός υγρότοπου. Προβολή ντοκιμαντέρ, « ο κύκλος του νερού». Κουίζ γνώσεων για τους υγρότοπους.
Μάρτιος:Εκπαιδευτική εκδρομή στο Παραπόρτι της Χώρας όπου τα παιδιά ήρθαν σε επαφή κυρίως με την πανίδα των υγρότοπων. Κατασκευή αφίσας για καμπάνια, έτσι ώστε να σωθούν οι υγρότοποι. Συγγραφή διηγήματος με τίτλο « Φανταστείτε ότι είστε ένα ζώο ή ένα φυτό σε έναν υγρότοπο που απειλείται. Περιγράψτε τις σκέψεις σας και τα συναισθήματά σας.»
Απρίλιος:Εκπαιδευτική εκδρομή στην Άρνη και στα Ρέματα όπου τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με την πλούσια χλωρίδα των υγρότοπων. Συλλογή φύλλων και καρπών και κατασκευή φυτολογίου. Διανομή ρόλων για το θεατρικό έργο « Η κυρά του ποταμού».
Μάιος:Συνάντηση με γεωπόνο για την ενημέρωση του φυτολογίου μας. Πρόβες για το θεατρικό, κατασκευή σκηνικών. Επίσκεψη στο ΚΠΕ Κορθίου. Συλλογή και ταξινόμηση βιοδεικτών στο ποτάμι και δραστηριότητες στα πλαίσια του προγράμματος του ΚΠΕ «Το μονοπάτι του νερού»
Ιούνιος:Εκδήλωση για την παρουσίαση του προγράμματος που αποτελείται από τρία μέρη: έκθεση φωτογραφίας και αφίσας, παρουσίαση του προγράμματος μέσω powerpoint, θεατρική παράσταση.
Μέθοδοι αξιολόγησης
Μέσα από συζητήσεις και βιωματικά παιχνίδια διερευνήθηκαν οι γνώσεις, οι εμπειρίες, οι αξίες και οι στάσεις των μαθητών, καθώς και το ενδιαφέρον τους για το συγκεκριμένο θέμα.
Με παρατήρηση της πορείας και των αποτελεσμάτων των εργασιών των παιδιών αξιολογήθηκε ο βαθμός κατάκτησης του γνωστικού αντικειμένου, ο βαθμός ενδιαφέροντος, και η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Επίσης, με παιχνίδια και κουίζ ανά περιόδους ολοκληρωνόταν κάθε ενότητα και αξιολογούνταν ο βαθμός κατανόησης και εμπέδωσής της.

Συμπεράσματα
Αν θεωρήσουμε την περιβαλλοντική εκπαίδευση ως μια σειρά σταδίων που ξεκινώντας από την ευαισθητοποίηση καταλήγουν στη δράση, τότε η ενασχόλησή μας με το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτέλεσε σημαντική ευκαιρία για τους μαθητές να αποκτήσουν γνώση του περιβάλλοντος, να ευαισθητοποιηθούν απέναντί του και να αναπτύξουν ικανότητες που σχετίζονται με την επίλυση περιβαλλοντικών ζητημάτων. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα περισσότερα παιδιά δεν γνώριζαν πολλά, ούτε είχαν παρατηρήσει σε βάθος τον τόπο στον οποίο κατοικούν. Οι γνώσεις και οι εμπειρίες που απέκτησαν προκάλεσαν τον ενθουσιασμό και την ικανοποίηση των μαθητών.
Η υλοποίηση ενός σχεδίου εργασίας περιβαλλοντικής εκπαίδευσης απαιτεί την άμεση επαφή των παιδιών με το φυσικό και το κοινωνικό περιβάλλον, έξω από τα πλαίσια της σχολικής τάξης. Με αφορμή λοιπόν το άνοιγμα του σχολείου προς το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον και την ενημέρωση της τοπικής κοινότητας, δόθηκε η ευκαιρία στους κατοίκους της περιοχής να γνωρίσουν τον τόπο τους, να ευαισθητοποιηθούν, να ανταλλάξουν απόψεις και να ενεργοποιηθούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της περιοχής τους.
Τέλος μέσω του προγράμματος και της ομαδοσυνεργατικής μεθόδου, δόθηκε στα παιδιά η ευκαιρία να γνωριστούν καλύτερα και να δημιουργήσουν δεσμούς φιλίας και αλληλοϋποστήριξης που θα τους προάγουν στο μέλλον.

ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ
ΣΤΑΝΗ ΧΑΡΟΥΛΑ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΩΡΑΣ ΑΝΔΡΟΥ Προστατεύουμε τις παραλίες μας και τα θαλάσσια είδη που κινδυνεύουν





Κριτήρια επιλογής θέματος

Η θάλασσα κέντρο ενδιαφέροντος για τα παιδιά ενός νησιού
Η ύπαρξη σκουπιδιών στις παραλίες με τις οποίες έχουν άμεση και καθημερινή επαφή τα παιδιά του νησιού
Το γεγονός ότι τα παιδιά είχαν ήδη προβληματιστεί αναφορικά με περιβαλλοντικά θέματα (είδη υπό εξαφάνιση) μέσω των ΜΜΕ

Στόχοι

Να έρθουν σε άμεση επαφή με το πρόβλημα της ρύπανσης των ακτών-θαλασσών και να κινητοποιηθούν συμβάλλοντας στον καθαρισμό των ακτών της πόλης μας
Να ευαισθητοποιηθούν αναφορικά με την προστασία της θαλάσσιας πανίδας
Να γνωρίσουν την δράση οικολογικών οργανώσεων και να συνεργαστούν μαζί τους
Να συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση και δράση του άμεσου κοινωνικού περίγυρου (γονείς-φίλοι.......),έτσι ώστε να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα της ομαδικής – συνεργατικής δράσης.
Μεθοδολογία – στάδια υλοποίησης προγράμματος

Φάση ευαισθητοποίησης και προβληματισμού μέσω βιβλίων – εικόνων - ηλεκτρονικού υπολογιστή
Φάση διερεύνησης γνώσεων που ήδη έχουν τα παιδιά αναφορικά με το θέμα (μαιευτική μέθοδος)
Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας
Μελέτη πεδίου (προγραμματισμός δραστηριοτήτων στα πλαίσια της μελέτης πεδίου)
Χρήση ομαδοσυνεργατικής μεθόδου

Διεξαγωγή και υλοποίηση προγράμματος


1η επίσκεψη στη γειτονική παραλία (Νειμποριό) – διαπίστωση φαινομένου ρύπανσης του χώρου – προβληματισμός σχετικά με το τι μέτρα μπορούμε να λάβουμε – κινητοποίηση των παιδιών – καθαρισμός της παραλίας.
Εικαστικές δραστηριότητες αναφορικά με τις δράσεις στην παραλία στο χώρο του σχολείου (ζωγραφική – γλυπτική – κολάζ - μουσική – δραματοποίηση – κουκλοθέατρο)
Αφηγήσεις ιστοριών αναφορικά με τα θέματα του περιβαλλοντικού προγράμματος
Επαφή των παιδιών με οικολογικές οργανώσεις και σχετικές δραστηριότητες μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή (ΜΟΜ – HELMEPA)
Οργάνωση και πραγματοποίηση 2ης επίσκεψης στη γειτονική παραλία
( Νειμποριό) και οργανωμένος καθαρισμός της παραλίας (μεγάλες σακούλες
σκουπιδιών – γάντια μιας χρήσης), τηρώντας κανόνες ασγαλείας (αντιηλιακό-
καπέλα-νερό). Μαγνητοφώνηση ήχων της θάλασσαςκαι εντυπώσεων των
παιδιών. Συλλογή φυσικού υλικού για χρήση κατασκευών στο χώρο του
σχολείου( άμμο, βότσαλα,κοχύλια,ξύλα). Ευαισθητοποίηση των
τσιγγανόπαιδων, που είχαν κατασκηνώσει κοντά στην παραλία και συμμετοχή
τους στον καθαρισμό.
6. Κατασκευή κάδων ανακύκλωσης χαρτιού-πλαστικού με αφόρμηση την
συγκομιδή των σκουπιδιών της παραλίας.
7. Επίσκεψη στο Ναυτικό Μουσείο Άνδρου σε συνεργασία με το ένα κλασσικό
τμήμα. Ξενάγηση στο χώρο – πληροφορίες σχετικά με τα είδη πλοίων καθώς
και τα όργανα ναυσιπλοïας.
Αξιοποίηση του φυσικού υλικού που συλλέχτηκε κατά τις επισκέψεις(κολάζ
με άμμο,κοχύλια - ζωγραφική σε βότσαλα) ώστε να παρουσιαστεί στην
τελική έκθεση εργασιών του σχολείου μας.

Παρουσίαση του προγράμματος


Έκθεση όλων των εργασιών ( ατομικών και ομαδικών)σε συνεργασία με τα δύο κλασσικά τμήματα στις 12-6-2008.
Δραματοποιήσεις μουσικών κομματιών σε συνεργασία με τα κλασσικά τμήματα με κεντρικό θέμα τη θάλασσα στις 12-6-2008.
Νησιώτικοι χοροί από όλα τα παιδιά του νηπιαγωγείου με συμμετοχή των προσκεκλημένων, στην εκδήλωση της 12ης Ιουνίου 2008.

Αξιολόγηση

Σχεδόν όλοι οι στόχοι μας πραγματοποιήθηκαν. Οι δραστηριότητες που έγιναν κάλυψαν όλα τα γνωστικά αντικείμενα του νέου αναλυτικού προγράμματος.( Γλώσσα-μαθηματικά-μελέτη περιβάλλοντος-έκφραση και δημιουργία-ηλεκτρονικό υπολογιστή).
Το πρόγραμμα αν και διήρκεσε λίγο λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών και λοιπών πολιτιστικών προγραμμάτων καθώς και προγραμματισμένων σχεδίων εργασίας (π.χ, 25η Μαρτίου, Πάσχα κ.ο.κ) -γεγονός που μας εμπόδισε να πραγματοποιήσουμε περισσότερες επισκέψεις στο πεδίο-κατάφερε να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά και να τους προσφέρει μεγάλη χαρά.
Δυστυχώς η ανταπόκριση των γονέων αναφορικά με το πρόγραμμα ( αν και είχαν ενημερωθεί) δεν ήταν η αναμενόμενη, κάτι που χαρακτήρισε όλη τη σχολική χρονιά.

ΑΣΥΝΑΝΟΓΛΟΥ ΑΝΝΑ
ΦΑΜΕΛΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ

Βιβλιογραφία

1.Το Αλφαβητάρι της Φύσης (Μ. Φραγκιά)
2.Τα μυστικά της θάλασσας (Εκδ. Στρατίκη)
3. Το κάστρο της Καρέτα-Καρέτα (Τασούλας Τσιλιμένη)
4. Ζούσανε μια φορά δυο μικρά ψαράκια (Νέαρχου Θαλάσση)
5. Μέσα στη θάλασσα (Εκδ. Μίνωας)
6. Η κυρά μάνα η θάλασσα (Τζένης Μωραΐτη)
7. Ο τριγωνοψαρούλης ( Βαγγέλη Ηλιόπουλου)
8. Ο αδελφός του Τριγωνοψαρούλη ( Βαγγέλη Ηλιόπουλου)
9. Τριγωνοψαρούλης εναντίον μεγάλου καρχαρία (Βαγγέλη Ηλιόπουλου)
8. Το μυστικό της θάλασσας (Κώστα Μάγου)
9. Ωκεανός (Εκδ. Πατάκη)
10. Περιπέτεια στο βυθό (Σύγχρονο Νηπιαγωγείο τεύχος 63/2008)
11. Καθαρή παραλία (Παράθυρο τεύχος 45/2007)
12. Ο Αρίωνας και το δελφίνι (Σύγχρονο Νηπιαγωγείο τεύχος 52/2006)
13. Το βιβλίο- οδηγός για τη μεσογειακή φώκια στην Ελλάδα(Εκδ. Ακτή)
14. Ο κύριος Μπεν, η Μου και τα σκουπίδια (Σ. Ζαραμπούκα)
15. Το Βρωμοχώρι ( Σ. Ζαραμπούκα)

6Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗΣ Αέρας


Επιμέρους θέματα
§Ατμοσφαιρικός αέρας
§Άνεμος
Αφόρμηση
Το θέμα προέκυψε όταν την 28η Οκτωβρίου φωνάξαμε όλοι μαζί δυνατά το σύνθημα των Ελλήνων στα αλβανικά βουνά: «αέρααα»
Σκοπός -Στόχοι
Γλώσσα
§Εμπλουτισμός λεξιλογίου, καλλιέργεια γραπτού και προφορικού λόγου.
§Παραγωγή διαφόρων μορφών γραπτού λόγου όπως:
1.Επιγραφές
2.Λίστες
3.Σύνταξη ερωτηματολογίου
4.Μηνύματα
5.Παροιμίες.
6.Σύνθετες λέξεις.
Μαθηματικά
§Ομαδοποιήσεις
§Συγκρίσεις
§Αντιστοιχίσεις
§Ταξινομήσεις
§Αρίθμηση με σχετικά με τον αέρα υλικά.
Δημιουργία και έκφραση
§Κατασκευές ,χειροτεχνίες
§Ζωγραφική, κολλάζ, τύπωμα, χαρτοδιπλωτική.
§Παιχνίδια, παραδοσιακά παιχνίδια.
§Παραμύθια, μύθοι.
§Τραγούδια, μουσικοκινητική, γνωριμία με τα πνευστά μουσικά όργανα.
§Δραματοποίηση, θεατρικό παιχνίδι.
Κατασκευές, χειροτεχνίες(χαρταετοί, μάσκες από μπαλόνια, ανεμόμυλοι )
Ζωγραφική, κολλάζ, τύπωμα, χαρτοδιπλωτική, ζωγραφική με καλαμάκι.
Παιχνίδια – Παραδοσιακά παιχνίδια
Παραμύθια - Μύθοι
Τραγούδια – παιχνιδοτράγουδα – γνωριμία με τα πνευστά μουσικά όργανα.
Δραματοποίηση –θεατρικό παιχνίδι
Μελέτη περιβάλλοντος

Φυσικό περιβάλλον – Ανθρωπογενές περιβάλλον
§Η λειτουργία της αναπνοής
§Ατμοσφαιρική ρύπανση
§Άνεμοι – ανεμολόγια – ανεμοδείκτες
§Αεροπλάνα
§Πετάει – πετάει...( έντομα, πουλιά, αεροπλάνα, πύραυλοι, άγγελοι, νεράιδες, ξωτικά, ο Σούπερμαν, ο Σπάιντερμαν και άλλα … πολλά ).
§Μυθολογία (Αίολος, Ζέφυρος, Δαίδαλος και Ίκαρος).
-Μάθαμε για τη λειτουργία της αναπνοής και για το πόσο σημαντικό είναι να αναπνέουμε καθαρό αέρα.
Μάθαμε για τους ανέμους και τα ονόματά τους. Καλέσαμε τον παππού του Στέφανου στο νηπιαγωγείο και μας έδειξε το ανεμολόγιο. Μετά φτιάξαμε τα δικά μας! Επισκεφθήκαμε το αεροδρόμιο και την αερολέσχη. Επιτέλους μάθαμε πώς πετάει το αεροπλάνο!!! Με αφορμή το αγαπημένο μας παιχνίδι «πετάει – πετάει…», φτιάξαμε τις δικές μας ΄΄πετούμενες ΄΄ ομάδες! Γνωρίσαμε μέσα από τη μυθολογία τον Αίολο, το Ζέφυρο, το Δαίδαλο και τον Ίκαρο. Φτιάξαμε το δικό μας αεροδρόμιο στην τάξη. Καλό μας ταξίδι!!!
Αξιολόγηση
« Όταν το σύννεφο φτερνίζεται μας στέλνει χαλάζι, όταν βήχει μας στέλνει βροχή και όταν χασμουριέται μας στέλνει αέρα !!!! » μας είπε ο Μιχάλης Ασμάνης επιστρατεύοντας όλη του τη φαντασία όταν αναρωτηθήκαμε για το τι είναι ο αέρας κι από πού μας έρχεται. Έτσι αρχίσαμε να ψάχνουμε για να γνωρίσουμε όσο περισσότερο μπορούμε το στοιχείο αυτό της φύσης με το οποίο ζούμε καθημερινά. Μέσα από το πρόγραμμα που επεξεργαστήκαμε, επιτεύχθηκαν οι στόχοι και ο σκοπός που αρχικά είχαμε θέσει. Εμπλουτίσαμε τις γνώσεις που είχαμε για τον αέρα αλλά και προσεγγίσαμε και πτυχές του θέματος, άγνωστες στους περισσότερους από εμάς. Ευαισθητοποιηθήκαμε για την προστασία της ατμόσφαιρας , αφού καταλάβαμε πόσο σημαντικό είναι να αναπνέουμε καθαρό αέρα. Δουλέψαμε με μεράκι και ενθουσιασμό, ζωγραφίσαμε, τραγουδήσαμε, διασκεδάσαμε πολύ παίζοντας με αγαπημένα παιχνίδια των παππούδων μας όπως ο ανεμόμυλος, ο χαρταετός , η σαΐτα, που τα φτιάξαμε με τα χέρια μας. Συνεργαστήκαμε άριστα όχι μόνο μεταξύ μας, αλλά και με τους γονείς που με χαρά μας συμπαραστάθηκαν όποτε τους το ζητήσαμε. Γνωρίσαμε ανθρώπους που πρόθυμα δέχτηκαν να μας μεταδώσουν πολύτιμες εμπειρίες και γνώσεις .Τους ευχαριστούμε όλους πολύ και τους χαρίζουμε το τραγουδάκι που χαρούμενα σιγοτραγουδούσαμε σχεδόν καθημερινά όλη τη χρονιά:
Φύσα αεράκι φύσα με, μη χαμηλώνεις ίσαμε
Να δω γαλάζια εκκλησιά, Τσιρίγο και Μονεμβασιά….


ΚΑΡΑΘΑΝΟΥ ΒΙΟΛΕΤΤΑ

2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗΣ( ΣΤ’ ΤΑΞΗ)Αρωματικά φυτά και βότανα του τόπου μας


Δραστηριότητες προγράμματος
•Διαμόρφωση χώρου μέσα στην τάξη
•Βοτανολόγια ατομικά
•Αποξήρανση φυτών μέσα στην τάξη
•Ερωτηματολόγιο
•Αφίσα-σήμα τάξης
•Επίσκεψη στο εργαστήριο παρασκευής βιολογικών προϊόντων και παρασκευής παραδοσιακών εδεσμάτων με βότανα και αρωματικά φυτά του κ. Πρέκα.
•Παρασκευή, από τα παιδιά, παραδοσιακών γεύσεων (παστελαριές)
•Κατασκευή αφίσας για ενδεχόμενη παρουσίαση του προγράμματος.
•Εικονογράφηση παραμυθιών με θέμα τα βότανα.
•Κατασκευή σαπουνιών με λεβάντα.
•Εύρεση μύθων, παροιμιών, παιχνιδιών, στίχων, μαντινάδων που αφορούν τα βότανα.
•Συλλογή βοτάνων από τη φύση.
•Προβολή ταινίας «Πολίτικη κουζίνα»
•Επίσκεψη στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου με θέμα: «Τα αρωματικά βότανα και φυτά στη θρησκεία μας.»
•Χοροί παραδοσιακών τραγουδιών με θέμα τα βότανα («βασιλικός θα γίνω»).
•Επίσκεψη σε ινστιτούτο αισθητικής με θέμα: «Τα αρωματικά φυτά ως μέσο καλλωπισμού του προσώπου και του σώματος.»
•Δραστηριότητα στο μάθημα των Αγγλικών με θέμα τα βότανα.
•Δημοσιεύσεις στη σχολική εφημερίδα για τη θεραπευτική δράση των αιθέριων ελαίων.

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΠΟΛΛΩΝΙΑΣ ΣΙΦΝΟΥ Ο τόπος μου η Σίφνος

Σκοπός
Να γνωρίσουν τα παιδιά τον τόπο στον οποίο κατοικούν, τη Σίφνο.

Στόχοι

 Να γνωρίσουν το εγγύς ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον τους
 Να ευαισθητοποιηθούν σε ότι αφορά το φυσικό περιβάλλον και να αποκτήσουν θετικές στάσεις και συμπεριφορές προς αυτό
 Να έρθουν σε επαφή με τη λαϊκή παράδοση
 Να γνωρίσουν τα ήθη και τα έθιμα του τόπου στον οποίο ζούνε
 Να αντιλαμβάνονται την αλληλεπίδραση του περιβάλλοντος με τις δραστηριότητες του ανθρώπου
 Να διευρύνουν τις γνώσεις τους για τους φυτικούς οργανισμούς στο άμεσο περιβάλλον τους
 Να βιώνουν και να εξερευνούν κάποια χαρακτηριστικά του φυσικού και του τεχνικού κόσμου
 Να διερευνούν το χώρο, να τον απεικονίζουν με απλά μέσα και να καταγράφουν μετακινήσεις και διαδρομές
 Να γνωρίζουν και να ονομάζουν ορισμένα είδη παραδοσιακής τέχνης, όπως τα κεραμικά
 Να βελτιώνουν και να εμπλουτίζουν τον προφορικό τους λόγο, καθώς έρχονται σε επαφή με ποιήματα γνωστών ποιητών της Σίφνου
 Να αντιλαμβάνονται και να ευαισθητοποιούνται στη σημασία της καθαριότητας σε ότι αφορά τις παραλίες του νησιού
 Να ασκούνται στην επαναχρησιμοποίηση των άχρηστων υλικών, προκειμένου να μη μολύνεται το περιβάλλον


Μέθοδος εργασίας
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με την μέθοδο της Βιωματικής Επικοινωνιακής Διδασκαλίας και τη μέθοδο των Θεματικών Προσεγγίσεων.

Συνεργασία

 Με τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης
 Με τον σύλλογο γονέων και κηδεμόνων
 Με τον πολιτιστικό σύλλογο Σίφνου
 Με τους αγγειοπλάστες της Σίφνου
 Με διάφορους ιερείς
 Με το Νηπιαγωγείο Αρτεμώνα
 Με το Γυμνάσιο-Λύκειο Σίφνου

Δραστηριότητες

 Επίσκεψη στις παραλίες του Πλατύ Γιαλού, Βαθιού, Φάρου με σκοπό την προστασία και καθαριότητα αυτών.
 Αναζήτηση θαλασσινών θησαυρών, για την χρησιμοποίηση τους στις εικαστικές και καλλιτεχνικές δημιουργίες, όπως κοχύλια, πέτρες, άμμο.
 Σύγκριση φωτογραφιών από διάφορα μέρη της Σίφνου από παλαιότερα μέχρι σήμερα. Συζήτηση για την εξέλιξη στον τρόπο ζωής των κατοίκων.
 Επίσκεψη στην έκθεση από τις δάδες της Ολυμπιακής Φλόγας από την αρχαιότητα έως σήμερα
 Φωτογράφηση παραδοσιακών οικισμών, περιήγηση στα γραφικά στενά της Σίφνου, με σκοπό την παρατήρηση των ιδιαιτεροτήτων στην αρχιτεκτονική των σπιτιών, κήπων κ.α.
 Επίσκεψη στην έκθεση τεχνολογίας με μακέτες που οργάνωσε το Γυμνάσιο-Λύκειο Σίφνου
 Κατασκευές κεραμικών με πηλό από τα νήπια
 Συμμετοχή στο παραδοσιακό καρναβάλι με θέμα «οι γιατροί της Σίφνου» που οργάνωσε ο πολιτιστικός σύλλογος σε συνεργασία με τον δήμο Σίφνου.
 Φύτεμα λουλουδιών σε ατομικές γλάστρες από τα νήπια
 Κατασκευή διακοσμητικών αντικειμένων από διάφορα άχρηστα υλικά
 Επίσκεψη στον τάφο του γνωστού ποιητή από τη Σίφνο Α. Προβελέγγιου και ανάγνωση σχετικών ποιημάτων
 Κατασκευή χάρτη της Σίφνου, όπου απεικονίζονται διαδρομές και χωριά
 Πειραματισμοί με το νερό και εξαγωγή συμπερασμάτων για το φαινόμενο της άνωσης της θάλασσας
Αξιολόγηση
Τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά και εκδήλωσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε όλη την διάρκεια του προγράμματος. Οι εμπειρίες που αποκόμισαν ήταν ιδιαίτερα σημαντικές, ενώ κυρίαρχο ρόλο έπαιξαν τα καθημερινά βιώματα του τόπου τους που ήταν αρκετά. Σημαντική ήταν και η συμμετοχή των γονέων οι οποίοι ύστερα από δική μας παρότρυνση συμμετείχαν ενεργά στις ομαδικές δραστηριότητες των παιδιών τους. Τα παιδιά και των δύο τμημάτων οργάνωσαν έκθεση των εργασιών τους, αντάλλαξαν μεταξύ τους απόψεις και συζήτησαν για τις εμπειρίες που αποκόμισαν.

Υπεύθυνες Νηπιαγωγοί:Ευαγγελοπούλου Μαρία, Παλαιού Μαργαρίτα, Πλιάκη Μαρία, Προβιά Κυριακή

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΗΛΟΥ(ΤΑΞΗ Δ1) Το δάσος του κυπαρισιού στη Μήλο

Το καλοκαίρι που πέρασε όλα τα παιδιά της τάξης παρακολουθήσαμε με λύπη και θυμό τις πυρκαγιές που κατέστρεψαν τόσα δάση της Ελλάδας.Γι’αυτό αποφασίσαμε φέτος στις ώρες του μαθήματος της Ευέλικτης Ζώνης να ασχοληθούμε με το θέμα ΔΑΣΟΣ και ειδικότερα το ΚΥΠΑΡΙΣΣΟΔΑΣΟΣ που υπάρχει στο νησί μας στην περιοχή Δασίφνου είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό δασικό οικοσύστημα που άξιζε να γνωρίσουμε καλύτερα.
Επίσκεψη στο δάσος κυπαρισσιού
Το δάσος είναι ένα οικοσύστημα . Ανάμεσα στα έμβια (ζώα και φυτά ) και τα άβια (ήλιος ,νερό ,έδαφος …) υπάρχει σχέση το ένα επηρεάζει το άλλο.Στο δάσος υπάρχουν δέντρα όπως το κυπαρίσσι , το φιλίκι η κουμαριά και θάμνοι όπως ο σκίνος ,το κισάρι ,το φρύγανο.Το κυπαρίσσι είναι το κυριότερο δέντρο του δάσους .Είναι δέντρο κωνοφόρο , αιωνόβιο έχει φύλλα βελονοειδή και καρπούς σφαιρικούς που μέσα τους κλείνουν τους σπόρους . .Το ενήλικο δέντρο ρίχνει στο έδαφος τους σπόρους ,έτσι φυτρώνει το νέο δέντρο και το δάσος ξαναγεννιέται. Όταν οι σπόροι πέσουν στο χώμα θα φυτρώσουν πολλά νέα φυτά ,θα ζήσουν όμως μόνο όσα καταφέρουν να φτάσουν στο φως του ήλιου. Τα φυτά ανταγωνίζονται μεταξύ τους .Στη φύση όλα ανακυκλώνονται τα νεκρά κομμάτια των φυτών σαπίζουν και ξαναγίνονται έδαφος.Σε αυτό βοηθούν οι μύκητες τα βρύα και οι λειχήνες που διαλύουν δέντρα και βράχους.Το δάσος με τα φύλλα κάνει το νερό της βροχής να πέφτει απαλά στο έδαφος, οι ρίζες συγκρατούν το έδαφος που απορροφά το νερό της βροχής .Το νερό κυλά πιο ήρεμα δε δημιουργούνται χείμαρροι και χείμαρροι πλημμύρες.
Στο παρελθόν οι άνθρωποι έκαψαν ή εκχέρσωσαν το δάσος που απλωνόταν δεξιά και αριστερά για να καλλιεργήσουν ελιές ή σιτάρι. Τα κατσίκια είναι μεγάλος εχθρός του δάσους γιατί το τρώνε.
Επίσκεψη στο δασονομείο
Το τμήμα μας επισκέφτηκε το Δασονομείο Μήλου.Ο δασονόμος κ. Π. Μαρίνος και ο δασοφύλακας κ. Γ. Σκόνδρας μας υποδέχτηκαν και μας μίλησαν για την υπηρεσία τους. Μάθαμε λοιπόν ότι το Δασονομείο της Μήλου υπάγεται στο Διεύθυνση Δασών της Σύρου , λειτουργεί από το 1993, σ’ αυτό εργάζονται δύο δασονόμοι και ένας δασοφύλακας. Το Δασονομείο είναι υπεύθυνο για τα δάση και τις δασικές εκτάσεις. Στη Μήλο υπάρχουν κυρίως δασικές εκτάσεις δηλαδή μέρη με χαμηλά φυτά και θάμνους όπως ασπάλαθους, σκίνους, κ.λ.π. και λίγα δάση δηλ. μέρη με ψηλά δέντρα. Ένα από τα λίγα δάση της Μήλου είναι το δάσος κυπαρισσιού στη περιοχή Δασίφνου. Βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά της Μήλου και έχει ιδιαίτερη αξία γιατί δημιουργήθηκε από τη φύση και όχι από τον άνθρωπο.
Το Δασονομείο έχει πολλά τμήματα : το δασικό τμήμα που χαρακτηρίζει αν ένα κομμάτι γης είναι δασικό ή αγροτικό, ανάλογα με τι φυτά έχει , το τμήμα που ασχολείται με το κυνήγι, το τμήμα που λέγεται δημόσιος κατήγορος και ασχολείται με καταγγελίες και μηνύσεις για παρανομίες σχετικά με το δάσος , το τμήμα που ασχολείται με τα δασοτεχνικά έργα ένα τέτοιο έργο είναι το πυροφυλάκιο στο Προφήτη- Ηλία , ένα άλλο έργο είναι η αναδάσωση όπως στις περιοχές Χαλέπα και Τσουβάλα όπου φυτεύτηκαν 20.000 φυτά . Το Δασονομείο είναι μια υπηρεσία που ενδιαφέρεται και προστατεύει το περιβάλλον, δυστυχώς όμως πολλές φορές έρχεται αντιμέτωπη με τον κόσμο όταν γίνονται παρανομίες.
Επίσκεψη στην αποθήκη ξυλείας
Στη αποθήκη ξυλείας ο κύριος Μ. Πουλάκης μας έδειξε διάφορα είδη ξυλείας .Είχαν διαφορετικό μέγεθος και διαφορετικό όνομα ανάλογα με το που τα χρησιμοποιούμε άλλα ήταν σανίδες ,άλλα μαδέρια ,άλλα δοκάρια άλλα τάβλες κ.λ.π. Είδαμε διάφορα είδη ξυλείας όπως ξυλεία για πατώματα ,για έπιπλα, για να αντέχει στο θαλασσινό νερό κ.λ.π. Είδαμε επίσης και προιόντα που φτιάχνονται από μικρότερα ή μεγαλύτερα τρίμματα ξύλου και κόλλα και καταλάβαμε ότι τίποτε δεν πάει χαμένο γιατί το ξύλο είναι πολύ ακριβό και πολύτιμο υλικό.Υπήρχε ξυλεία από χώρες της Αφρικής αυτή είναι η καλύτερη γιατί το ξύλο είναι πιο πυκνό επειδή τα δέντρα μεγαλώνουν χωρίς πολύ νερό. Πολύ καλή επίσης είναι η ξυλεία από τις Σκανδιναβικές χώρες, που είναι πιο πολύ κωνοφόρα δέντρα. Η χειρότερη ξυλεία είναι από την Κίνα γιατί εκεί πέφτουν πολλές βροχές και τα δέντρα μεγαλώνουν γρήγορα έτσι το ξύλο τους δεν είναι γερό. Καταλάβαμε ότι το ξύλο είναι πολύτιμο γι’ αυτό είναι πολύ ακριβό.

ΑΝΝΑ ΣΤΕΦΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΟΥΣΑΣ ΠΑΡΟΥ(Γ1 – Γ2) Ορτσάροντας με το Νηρέα

ΘΕΜΑ
Το νερό ως σύμβολο και στοιχείο της φύσης

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ
Λαμβάνοντας υπόψη μας τον τόπο στον οποίο ζουν τα παιδιά, την Πάρο, ένα τόπο που περιβάλλεται με νερό καθώς επίσης την εξοικείωση των παιδιών μ’αυτό και το ενδιαφέρον που εκδήλωσαν για τα υδάτινα οικοσυστήματα (Μελέτη του περιβάλλοντος) και τις θεότητες του νερού (Ιστορία), ανακοινώσαμε στους μαθητές ότι επιλέχθηκαν σε ένα διαγωνισμό.

ΠΛΟΗΓΟΣ
Για να δοθεί στο πρόγραμμα ένας χαρακτήρας πιο παιγνιώδης άρα πιο ευχάριστος στους μαθητές επινοήσαμε τη μασκοτ μας, το Νηρέα. Ο Νηρέας είναι ένας ναυτικός που αναθέτει στα παιδιά τις αποστολές.

ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Project, Βιωματική προσέγγιση

ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ
6 μήνες

ΣΚΟΠΟΣ
Να γνωρίσουν το νερό ως στοιχείο της φύσης και την ύπαρξή του ως σύμβολο στις τέχνες και τα γράμματα.

ΣΤΟΧΟΙ
Γνωστικοί :
- Να αναπτύξουν γνώσεις για τα οικοσυστήματα, ρύπανση του περιβάλλοντος και τρόποι αντιμετώπισης.
-Να αναπτύξουν τις γλωσσικές τους δεξιότητες ερχόμενα σε επαφή με τη λογοτεχνία, μυθολογία και την ποίηση.

Συναισθηματικοί :
-Να αναπτύξουν θετικές στάσεις και συμπεριφορά απέναντι στο περιβάλλον τους.
-Να αποκτήσουν ερευνητική διάθεση, να αναπτύξουν δεξιότητες για παρατήρηση και καταγραφή .

Ψυχοκινητικοί:
- Να ασκηθούν στην ελεύθερη δημιουργική έκφραση και την καλλιτεχνική εργασία.

Άλλοι στόχοι :
-Να πλουτίσουν το λεξιλόγιό τους.
-Να ευαισθητοποιηθούν και να διαμορφώσουν στάσεις και συμπεριφορές με σεβασμό στο περιβάλλον
Δραστηριότητες
-Το πρώτο έγγραφο που έστειλε ο Νηρέας στα παιδιά αφορούσε την ελεύθερη επιλογή για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες.
-Συγκέντρωσαν πληροφορίες για το Νηρέα.
-Ανακοίνωσαν τις πληροφορίες στην τάξη.
-Επέλεξαν ένα θέμα με το Νηρέα και το σχεδίασαν.

Επισκεφτήκαμε την παραλία των Αγίων Αναργύρων.
Τα παιδιά φόρεσαν γάντια και η κάθε ομάδα συγκέντρωσε φυσικά και τεχνητά πράγματα που έβγαλε το κύμα στην ακτή.
Συζητήσαμε και διαχωρίσαμε τα πράγματα που συγκέντρωσε κάθε ομάδα σε φυσικά και τεχνητά.
Κάθε ομάδα συμπλήρωσε ένα ερωτηματολόγιο.
Μιλήσαμε για την ρύπανση των θαλασσών και των ακτών , ποιος ευθύνεται γι’αυτήν και τι μπορούμε να κάνουμε για να διατηρήσουμε τις θάλασσες καθαρές.
Καθαρίσαμε την παραλία συγκεντρώνοντας τα σκουπίδια, τα οποία μάζεψε απορριμματοφόρο του δήμου.
Ακολούθησε συζήτηση για τη χρήση του νερού στη ζωή μας.
Η επίσκεψη της πυροσβεστικής στο σχολείο έδωσε την ευκαιρία στα παιδιά να ενημερωθούν για τον τρόπο κατάσβεσης των πυρκαγιών και να νιώσουν και αυτοί μικροί πυροσβέστες.
Τα παιδιά βρήκαν πληροφορίες για τον κύκλο του νερού.
Για την καλύτερη κατανόησή του κατασκευάσαμε τη μακέτα για τον «κύκλο του νερού»
Τα παιδιά βρήκαν τραγούδια που έχουν σχέση με το νερό
Επέλεξαν το «Ήταν ένα μικρό καράβι» και μ’αυτό αποχαιρέτησαν το Νηρέα...

Αξιολόγηση του προγράμματος

Μέσα από την πορεία του προγράμματος και την ενεργή συμμετοχή των παιδιών, πετύχαμε το μεγαλύτερο μέρος των γενικών σκοπών και στόχων.
Καλλιεργήθηκε το ομαδικό πνεύμα και το αίσθημα ασφάλειας μέσα στην ομάδα.
Έγινε σύνδεση των δραστηριοτήτων με τα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος και τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τη λογοτεχνία και τη μυθολογία(Γλώσσα-Ιστορία). Μέσα από κατασκευές και επισκέψεις κατανόησαν φαινόμενα της φύσης και ευαισθητοποιήθηκαν για το περιβάλλον(Εικαστικά-Μελέτη του περιβάλλοντος). Εξοικειώθηκαν με διάφορα είδη γραπτού και προφορικού λόγου και εμπλούτισαν το λεξιλόγιό τους(Γλώσσα).
Ο αρχικός σχεδιασμός διαφοροποιήθηκε λίγο στην πορεία προσαρμοζόμενος στο ιδιαίτερο ενδιαφέρον που έδειχναν τα παιδιά σε επιμέρους αποστολές.
Η αξιολόγηση του προγράμματος γινόταν κατά τη διάρκειά του με τις σχετικές δραστηριότητες που προαναφέραμε.

ΒΑΛΙΑΝΟΥ ΣΤΕΛΛΑ-ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ ΓΑΡΥΦΑΛΛΙΑ